дарогаю назад гэтая дура крыху працьвярозілася

і пачала лаяцца маўляў праз нас сышла раней часу з п’янкі

да таго ж мы нібыта зьбіраліся яе згвалціць

наабяцалі ды так і ня згвалцілі

што, засцалі, маўляў, даўбаёбы?

толькі рукі ўсе пакалечылі й г.д.


адным словам дыскусія пра Ніцшэ і Таранціна нічым ня скончылася

але выснову зь яе для сябе мы ўсё-ткі зрабілі

і болей ніякіх баб на «Юбілейку» ня бралі

нават цьвярозых пагатоў з Барысава

таму што піва

гэта справа мужчынская і сур’ёзная

ў адрозьненьне ад згвалтаваньня


7. А вы ведаеце Бона Скота?

Зь Серабранкі я памятаю дужа мала

бо ніколі не вяртаўся адтуль цьвярозы


Здаецца, там збольшага жылі прыстойныя дзяўчаты

з добрых сталічных сем'яў

якія ўсё нешта сьвяткавалі

пасьля чаго захоўвалі прыстойнасьць вельмі нядоўга

але на жаль не са мной


толькі адна зь іх спрабавала мяне згвалціць –

беспасьпяхова

з другой я цэлую гадзіну выгульваў раніцай ейнага сабаку

каля сажалкі, на другім беразе якой Чыжоўка

і ўсё бяз толку

у трэцюю – старэйшую – быў сапраўды закаханы

быў у яе дома

але нічым гэта ўсё ня скончылася

апроч верша з назваю «Аргентына»


карацей, згадаць асабліва няма чаго

акрамя таго выпадку ў бары

куды я зайшоў пасьля канцэрту «Паталягістаў» па цыгарэты

і трапіў у кампанію крутых бандзюганаў

з шалавамі і сабакам

Убачыўшы падпітага касматага малалетку

(я відаць яшчэ й ляпнуў па п'яні нешта ня тое)

яны ўжо хацелі са мной разабрацца

як тут самы зь іх старэйшы й татуяваны

(сьвяткавалі ягонае вяртаньне зь цюрагі)

даў мне апошні шанец

і спытаўся, ці ведаю я Бона Скота


я ніколі асабліва не любіў ЭйСі/ДзіСі

але тут рэзка стаў іхным фанатам

і нават прасьлязіўся, калі піў за сьветлую памяць Бона Скота

замоўленую маім апекуном-бандзюганам гарэлку –

«Магістраль у пекла» ўратавала мне калі ня скуру

то прынамсі зубы


Ня ведаю, ці можна гэта лічыць успамінам

але рэшту згадак пра Серабранку я пасьпяхова выцясьніў

яна стала для мяне гэткай падсьвядомасьцю горад

таму гэтай яго часткі, паўднёва-ўсходняй

я інстынктыўна пазьбягаю нават у Празе

і лічу яе чымсь накшталт тундры

адкуль не заўсёды можна вярнуцца

асабліва калі ня ведаеш Бона Скота


8. Філяматы

Неяк мы з маімі інтэрнацкімі сябрамі

засумавалі па вёсцы

і нам дзіка захацелася хатняга малака


Кажуць, філяматы пілі для натхненьня малако

Мы таксама


Галоўным інгрэдыентам добрага малака

ёсьць, як патлумачылі мне сябры, папараць-кветка

якая ў горадзе не расьце

а толькі на вёсцы


Найбліжэйшай ад нашага інтэрнату вёскай былі Навінкі


Я зусім не ўяўляў дзе гэта й што гэта

бо тады яшчэ не было аднайменнай газэты

Затое ўсе ведалі, што такое папараць-кветка


Мы доўга ішлі па Даўгінаўскім тракце

гэта быў наш першы Доўгі паход

у рамках тэарэтычнага асваеньня маоізму

а я ўвесь час пытаўся – мы ўжо прыйшлі? Хіба гэта ня вёска?

Давайце пагрукаем у любую хату, нам дакладна дадуць малака

ці чаго-небудзь іншага як бедным студэнтам

зьбіральнікам фальклёру

у кожнай сапраўднай вёсцы


Урэшце мы вырваліся за горад і дасягнулі лесу

на жаль, разам зь цемрай

у якой знайсьці нешта

можна было ўжо толькі памылкова

і тут убачылі ў гушчары

мігценьне россыпу жоўтых агнёў –

гэта яна, папараць-кветка!


Не, гэта былі Навінкі

якія ў цемры выглядалі зусім як наш інтэрнат

тады сябры мне патлумачылі,

што гэта славуты дурдом

пабрацім Шарантона й Радэза

дзе жывуць менскія вар’яты

наркаманы й філёзафы ў вялікай зьяднанай сям’і

быць прынятым у якую мне тут жа захацелася болей

чым хатняга малака

і пакуль хлапцы навобмацак рвалі папараць-кветку

я стаяў і ціха зайздросьціў

жыхарам Навінак


…Малако варылася доўга

гадзіны тры ці чатыры

на электраплітцы ў маім блёку

і ягоны смурод трывожыў мірныя сны цэлага паверху

Урэшце вадкасьць набыла патрэбны колер

так званы колер хакі – ці харкаціны

і пазбылася малочнага смаку

на карысьць смаку конскай жвякі

Піць гэта можна было толькі паводле ленінскага прынцыпу

два глыткі наперад – адзін назад

але нягледзячы на ўсе нашыя намогі

ні храна тое малако не натхняла

Адно спалілі мой адзіны рондаль


Філяматаў з нас ня выйшла


А яшчэ праз два гады адзін з нас

пры падобных абставінах

усё-ткі патрапіў у тыя казачныя Навінкі

апавёў нам пра электрашокі

і болей мне туды не карцела


Гэтак памерла адна з маіх першых

юначых ілюзій


9. Дачка апазыцыянэра

На мітынгу каля Тэлецэнтру

ў лютым дзевяноста шостага года

дзе гулялі з амонам у сьнежкі

і крычалі «Кефір Пазьняку!»

(злыя амонаўцы забралі ў мяне й зламалі

тронак казённай інтэрнацкай швабры

сарвалі зь яе б-ч-б сьцяг, які належаў майму суседу

і ледзь не затапталі мяне пры спробе выцягнуць яго з-пад іхных падэшваў –

суседавага гневу я баяўся ня менш дыктатуры)

я пазнаёміўся з маладзенькай дзяўчынай

якая ў нейкі момант узяла мяне за руку

і сказала «ня бойся»

за што я быў ёй вельмі ўдзячны

і цяпер ужо цалкам спакойна

баяўся сабе далей


гэты кранальны момант

нават зафіксавала апазыцыйная прэса

на калектыўным здымку


як толькі скончылася тая сьнежная заваруха

(тады яшчэ нікога не затрымалі)

мы разгаварыліся

дзяўчына мне спадабалася

мала таго, што яна была дачка апазыцыянэра

дык яшчэ й крыху нагадвала Віктара Цоя

як можна было ў яе не закахацца?


Неўзабаве пасьля таго, як мы пачалі сустракацца

зь дзяўчынай узьніклі праблемы

па-першае, яна чамусьці перайшла зь беларускай на расейскую

па-другое, аказалася непаўналетняй школьніцай

праз што ўсе мае залёты вымушана абмяжоўваліся

пацалункамі й памацункамі

ну і па-трэцяе й ГАЛОЎНАЕ:

ёй не падабаўся ані Цой

ані Грабеншчыкоў

ані мой стыль

яна ўвесь час раіла мне пастрыгчыся

выняць з вуха завушніцу

заняцца спортам

паверыць у Бога

перастаць мацюкацца а мой значак «фак офф» кінула пад колы самазвалу


з набліжэньнем летняй сэсіі я пачаў разумець

што вялікага каханьня нам не наканавана


і тут мая «Васьміклясьніца» запрасіла мяне ў госьці!

Нягледзячы на тое, што яна жыла ажно ў Сьляпянцы (Сьцяпянцы?)

я паехаў

бо хацеў паглядзець, як жыве сям’я апазыцыянэра

і наўдачу маніўся скарыстацца апошнім шансам

стаць яе часткай


сям’я жыла ў звычайнай сялянскай хаце

а самога апазыцыянэра на шчасьце не было дома

ён быў ці то на працы, ці то на нарадзе апазыцыянэраў


Пачаставаўшы мяне гарбатай

ягоная дачка ўцёрла сьлязу

і афіцыйна паведаміла мне, што ў яе ёсьць іншы хлопец

якога яна кахае зь мінулага лета

у адрозьненьне ад мяне ён – бляндын, стрыжаны і нармальны

вучыцца ў ПТВ, верыць у Бога, займаецца спортам

і такому як я можа заўсёды начысьціць пысу –

у якасьці доказу яна паказала мне ягоны фатаздымак


мне адразу ўсё зрабілася ясна

апроч таго нашто

трэба было запрашаць мяне ў госьці

ажно ў Сьцяпянку (Сьляпянку?)

каб пра гэта паведаміць

можна ж было і па тэлефоне


карацей, ува мне ўзыграў гонар нефармала й інтэлектуала

я сказаў, што таксама даўно яе не кахаю

узяў пад паху свайго Картасара («62. Мадэль для зборкі»)

і рушыў назад на тралейбус

а можа й трамвай

ці аўтобус


па дарозе я ішоў і сьмяяўся

вецер кудлаціў мае валасы

у маёй завушніцы

і на памятым коламі самазвала значку «фак офф»

зіхцелі прамені сонца

я і праўда тады ледзь не паверыў у Бога

цяпер я быў яшчэ больш удзячны

дачцэ апазыцыянэра:

такім шчасьлівым мяне яшчэ не рабіла

ніводная дзяўчына


10. За дружбу народаў

Дом дружбы народаў на Захарава

(якую мы часам называлі «Макарава»

паводле нашага тагачаснага рэктара

што калісьці прадстаўляў Савецкі Саюз у ЮНЭСКА ў Парыжы

і бухаў там з Эльзай Трыяле й Люі Арагонам)

дык вось

Дом дружбы народаў на Захарава

акурат насупраць нашага ўнівэру

ува ўсім быў поўнай яго супрацьлегласьцю


па-першае, у архітэктурным сэнсе

бо Дом дружбы народаў – гэта віла

а наш унівэр – гэта вілы

гнюсная бэтонная скрынка

па-другое таму, што ўва ўнівэр мы хадзілі

калі ня кожны дзень, то даволі часта

хоць нам туды й зусім не хацелася

а ў Доме дружбы народаў насуперак страшнаму карценьню

не былі ніколі

й нават ня бачылі, каб туды заходзіў хто-небудзь іншы

хаця кожны дзень сумленна курылі перад заняткамі

і ўваходам у наш унівэр і цікавалі

ці ўвойдзе ўрэшце ў Дом дружбы народаў

прынамсі хтосьці

пажадана прадстаўнік якога-небудзь народу

зь якім мы ня супраць былі падружыцца

каб урэшце патрапіць у Дом дружбы народаў


ува ўсім гэтым было штосьці шпіёнскае

мы нэрвова курылі й сачылі за Домам дружбы народаў

а Дом дружбы народаў сачыў за намі

і не падаваў аніякіх прыкметаў жыцьця

прыкідваўся мёртвым

тады як наш унівэр быў жывейшы за Леніна


урэшце мы прыдумалі

як трапіць у Дом дружбы народаў

нам дапамаглі анархісты

што зладзілі там сьвяткаваньне ўгодкаў Чэ Гэвары

пры ўдзеле пасольства Рэспублікі Куба

і вэтэранаў савецка-кубінскай дружбы